1844-1845 İSMİL

1844-1845 yıllarına ait olan İsmil Temettüat Defteri’ne göre;

İsmil’de toplam 134 hane bulunmaktadır. Bu hanelerin reislerinin;

( Temettüat Defteri; mal- mülk, hayvan, arazi ve yaşayan vatandaşların malvarlıklarının hane bazında kaydedildiği resmi defterlerdir. )

77 tanesi ziraatle ,

4 tanesi koyunculukla ,

10 tanesi ırgatlıkla ,

6 tanesi hizmetkârlıkla

4 tanesi devecilikle

20 tanesi çobanlıkla uğraşmaktadır.

Geriye kalan hane reislerinin

3 tanesi muhtar ,

1 tanesi imam ,

1 tanesi berber ,

1tanesi sürücü ,

1 tanesi muallim ,

2 tanesi engelli ,

1 tanesi hasta ,

2 tanesi felçli ,

1 tanesi işsiz ve yetim

1 tanesi de meczuptur

Temettüat defteri incelendiğinde, İsmil nüfusunun neredeyse tamamına yakını ziraat ve hayvancılıkla uğraştığı görülmektedir.

İsmil’de ekime dikime müsait toplam tarla 2744 dönüm iken, bunun 1474 dönümü ekili olup, 1270 dönümü nadastır. Tarlaların %53,717’si ekili iken, %46,282’lik oranı nadastır. Ekilen ve temettüatı alınan ürünler genellikle buğday ve arpadır. Buğday ve arpada ölçü birimi “yarım” ve “keyl” (kile) ile belirtilmiştir. İsmil’de 1 teneke 1 “havay”, 12 havay ise 1 kile olarak ölçülmüştür. Yine 1 kile 24 “şinik” olarak kabul edilmiştir. 8 şinik ise 1 yarımdır.

Hayvancılığa baktığımız zaman,

215 inek ,

3973 ağnam (koyun) ,

2217 kuzu ,

40 toklu ,

887 keçi

474 oğlak ,

4 çebiç ,

22 şütüran (yük devesi) ,

3 deve ,

38 kısrak ,

12 bargir (erkek at) ,

169, öküz ,

12 camus

101 merkep bulunmaktadır.

Rakamlara bakıldığı zaman, küçükbaş hayvancılığın yaygın olduğunu görmekteyiz. Dikkat çeken husus ise neredeyse, her hanede bir adet ineğin bulunmasıdır.

Özellikle azımsanmayacak sayıda yük devesinin bulunması burada ticari hayatın hareketliliğini göstermektedir. İsmil’in jeopolitik konumu dolayısı ile hicaz hac ve ticaret yolu üzerinde olması yük deveciliğinin önemini artırmıştır. Önceki tarihlerde bu sayı daha fazla iken mezkûr tarihte biraz azaldığı görülmektedir.

Bakıldığı zaman köyde 3 tane muhtar (1 Muhtar 2 yardımcı ) bulunmaktadır. Alınan kararlarda muhtarlar ve ihtiyar heyetiyle birlikte köy imamının da söz hakkı bulunmaktadır. Başka yerleşim yerlerine ait bazı defterlerde muhtarlar ve karye imamından vergi alınmazken İsmil’de bu kişilerden de vergi alındığı görülmektedir.

Kaynak:

Murat Yaylacı, Nüfus ve Temettüat Defterlerinde İsmil, 1833-1845, Kitap Dünyası Yayınları, 2024